Wednesday, August 24, 2016

Cu li quà náo loàn trốn khỏi thung lũng chết Mà Sa Phìn

Trước khi quyết định thâm nhập vào “thung lũng chết” Mà Sa Phìn, chúng tôi đã thấy từng tốp phu quà lầm lũi lê những bước chân mệt trườn đi qua UBND phố Nậm Xây. Người nào cũng nhỏ xíu thó, trẻ lắm, áng chừng 18-20 tuổi. Tại đó, có một chiếc ô tô trắng toát, 1 gã luống tuổi và một người thanh nữ chờ sẵn đẩy các em lên xe để thoát sự truy tìm vấn của báo chí.

phu vàng Những cu li tiến thưởng lầm lũi ra về.

“Muốn nhân thức chuyện phu quà, phải cắt suối đi tham gia con đường độc đạo phía trước, đoạn đường dẫn lên Mà Sa Phìn ấy. Mấy bữa nay, ngày nào chả có hàng chục người bỏ chạy về quê” - một người địa phương cho biết

Cạnh UBND xã Nậm Xây có một cây cầu bằng bê tông cốt thép nhưng đã bị cộng đồng tiến công sập. Mấy ngày trước, nước lớn, chảy xiết, chả khách hàng nào dám lội qua con suối này cả. Hôm nay, người ta ghép tạm bợ mấy thân cây khiến cầu. 

phu vàng (1) Bè đảng cuốn phăng cầu, người ta phải ghép trợ thời mấy thân cây để đi

 

Cây cầu nhất thời này được làm cho để chuyên chở tử thi những cu li vàng xấu số qua suối. Muốn đưa một thi thể qua cầu, phải trả 3 triệu tiền việt - người dẫn tuyến phố Bàn Phúc Bảo nói.

Tôi và các đồng nghiệp men theo những hòn đá cuội, bám lấy nhau để vượt qua dòng nước cuồn cuộn chảy xiết, thẳng hướng đến Mà Sa Phìn. Người dẫn con đường ái ngại: Trong khoảng đây tham gia tới đó đúng đắn là 22km, chỉ chuyển di xe máy được tầm 4km, còn lại, phải đi bộ. Các anh muốn trở lại hiện giờ vẫn còn kịp. 

phu vàng (2) Tuyến đường từ xã Nậm Xây vào Mà Sa Phìn, nơi các phu quà thiệt mạng

5 chúng tôi vẫn bám vào nhau, vượt lên con suối đỏ ngầu như màu máu đang gào thét, chẳng ai đoái hoài đến lời cảnh báo của người dẫn các con phố. Đồng đại dương chỉ 12 giờ trưa.

Vượt lên con suối trước tiên, chuyển di thêm 2 km nữa, đã thấy một đám người ngồi cạnh hang đá trú mưa. Gần như đều run rẩy, ánh mắt bạc thếch, mặt cúi gằm, hãn hữu mới đưa ánh mắt hãi hùng lén nhìn chúng tôi.

Hỏi về cơn bầy đàn quét ở Mà Sa Phìn, bạn nào cũng đồng thanh: Không biết, không chết; một hàng ngũ khác thì nhi nhí rằng chỉ có 1-2 người chết thôi. Người dẫn con đường thủ thỉ tôi: Đồng chí nó không dám nói đâu, trước khi về đây, đã bị bưởng tiến thưởng giam giữ lại quán triệt phải trả lời báo chí như vậy. 

phu vàng (3) Các con phố đi chông chênh vách núi, nguy cơ sạt lở rất lớn

Đi một quãng, lại gặp mặt một tốp chừng 10 người đi ngược hướng chúng tôi. Phải thuyết phục mãi các em mới chịu nói, rất kiệm lời, và tuyệt nhiên không hé lộ tăm tiếng mình.

Một em trẻ nhất, quê ở tít tắp miền núi Cao Bằng kể: Các em làm cho thê thiếp chồng Nắm bắt Linh ở Thái Nguyên. Trước khi mưa bè bạn, họ đã bỏ về quê, chỉ có các em ở trong lán trại với nhau. Hên là thời điểm bạn bè quét hoảng hồn, lán của các em vẫn bình an. Dù chủ vàng còn nợ lương nhưng họ vẫn bỏ về nhà. Hỏi: Có quay quay về nữa không, các em nhi nhí: Sợ lắm rồi, ở nhà làm đồng với bác mẹ thôi. 

“Chết phổ biến lắm”

13h, mưa trắng trời, nước ừng ực tuôn về từ thượng nguồn, chúng tôi lép vào một quán bé bỏng ven con đường tậu thêm ít nước, ăm tạm bát mì gói để sẵn sàng cho hành trình đi bộ vào thung lũng chết Mà Sa Phìn.

Chủ quán tầm 20 tuổi, tên Triệu Tòn Nhất (thôn Phù Lá, xã Nậm Xây) bảo: Chết rộng rãi lắm, chính mắt em nhìn thấy hơn 20 thi thể cu li tiến thưởng được đưa qua đây, thời điểm chủ đạo là trong khoảng chiều cho tới 12 giờ đêm. 

phu vàng (4) Chủ quán cho biết: "Trong khoảng hôm đồng minh quét, có khoảng 20 người bị thiệt mạng được sử dụng cáng đưa qua đây".

Cứ nhìn tốp nào mà 4 người đồng hành 1 cái cáng, y như rằng đó là thi thể của những nạn nhân bất hạnh được vận tải về quê. Các bưởng tiến thưởng thuê dân bản địa “cõng” các cu li quà đến nơi ô tô có thể chuyển di được. 4 người thay nhau cáng ra gần hội sở UBND xã.

Quán của Triệu Tòn Nhất mở cửa trong khoảng tờ mờ sáng đến 12h đêm. Và, con số những cu li vàng vì miếng cơm manh áo bỏ mạng giữa đại ngàn chỉ là “tính đến 12 giờ đêm”.

Một người đại trượng phu bước tham gia quán sắm mấy phong lương khô lót lòng. Ông tên Giàng A Khua, nhà ở Mù Cang Chải, Im Bái, là một trong hàng trăm người được các bưởng tiến thưởng thuê chuyên chở những người vắn số may mắn được mua thấy dưới đống đất đá. 

phu vàng (5) Ông Giàng A Khua cho biết, được thuê 2 triệu đồng cho 8 tiếng đi bộ để khiêng các phu quà ra bên ngoài

Giàng A Khua bảo, ông được các ông chủ hầm quà thuê cáng các phu vàng bỏ mạng. Mỗi lần tương tự, họ được trả 2 triệu đồng cho 8 tiếng đi bộ.

Chúng tôi rời quán, bắt đầu hành trình đi bộ tham gia Mà Sa Phìn. Đoạn đường nhão nhoẹt, suôn sẻ truột. Những viên đá to bổ chảng như những con trâu rừng bị cuốn phăng, án ngữ giữa các con phố. Có những cung đường bị sạt lở cạn kiệt, chỉ đủ để đặt 1 bàn chân men theo và bước qua.

Một người đàn ông tầm hơn 40 tuổi ngồi mệt trườn bên một lán trại bỏ hoang. Ông tên là Nông Văn Thành, ở Ngân Sơn, Bắc Kạn.

Ông Thành kể: Đêm đó sấm sét đì đùng, mưa như ném đá vào mặt. Đang ở lán phía dưới, thấy bên cạnh nước ào ào tràn xuống, lán của ông bị lấp một phần. Hoảng, cả 4 người vội đu cây, cố men lên phía lán chỉ đạo trong ban đêm mịt mùng. 

phu vàng (6) Cu li quà Nông Văn Thành chưa hết hoảng hốt

Vừa lên tới lán chỉ đạo - nơi phi tần chồng ông chủ tá túc, lại thấy một đợt mưa lớn nữa. Chưa kịp định thần thì đã nghe một tiếng động lớn. Đất đá, cây cối ầm ầm đổ xuống. Chủ hầm quà tên Chu Đình Ngao bị vùi lấp trong phút giây, người phi tần tên Chiến bị dòng nước cuồn cuộn cuốn xuống dưới, giơ đôi tay cầu cứu trong tuyệt vọng. Ông Thành hên thoát chết trong gang tấc.

Lán ông Thành có 3 người bị chết, 1 người bị thương. Ở lán trại kế bên, ông nhìn rõ đất đá từ từ lấp đầy một cháu bé mới 15 tuổi mà bất lực.  

phu vàng (7) Phu tiến thưởng Nông Văn Thành chưa hết hốt hoảng

“Nhà tôi ở cạnh nhà chủ hầm vàng bị thiệt mạng. Tiền công còn chưa được lĩnh mấy 04 tuần rồi nhưng thôi, hiện thời vợ chồng ông chủ chết hết rồi, hiền thê còn chưa tậu thấy xác nữa. Sau đợt này, tôi ở nhà hẳn luôn, sợ lắm rồi”- ông Thành thở dài. 

phu vàng (8) Một lán trại bị bầy cuốn trôi

Từng tốp người vẫn lầm lũi trở về nhà sau đêm động rừng ấy. Khách hàng nào cũng bồn chồn. Giữa đại ngàn Mà Sa Phìn ấy, vẫn còn những thân hình không nguyên lành nằm lại.

Chẳng người nào biết đã có bao lăm người chết giẫm, bao lăm người nằm xuống dưới thung lũng chết Mà Sa Phìn. Câu trả lời mà chúng tôi chiếm được từ Lào Cai vẫn là: 2 người chết, 4 người bị thương.

 

Hoàng Sang / Vietnamnet


Xem tại: Báo Mới Hằng Ngày

No comments:

Post a Comment