Chúng tôi tiếp diễn trình bày đến quý bạn đọc những kinh nghiệm tác nghiệp, những sự cố mà nhà báo Nguyễn Sơn đã thực thụ gặp phải trên mặt trận, ngõ hầu giúp các phóng viên và độc giả có thêm một góc nhìn khác về công việc đầy nguy hiểm này.
LTS: Hành trình vào chiến trận Afghanistan của nhà báo Nguyễn Sơn là một chuỗi chen lách và, mưu mẹo và may mắn.
Thoạt đầu, anh rời Việt Nam sang Dushanbe (thủ đô Tajikistan). Nhờ một lá thư trình bày của sứ quán Afghanistan ở Moskva, anh đổi được visa du lịch ngắn hạn thành visa ra vào đa dạng lần Afghanistan thời hạn 6 tháng kể trong khoảng tháng 11-2001.
Không có "thẻ nhà báo quốc tế" là khó khăn lớn nhất. Đương nhiên, anh đã được đặc bí quyết cấp thẻ hoạt động tạp chí (mang số 3.200) trên lãnh thổ Tajikistan. Tấm thẻ này trở thành tấm thông hành báo chí để Nguyễn Sơn vào Afghanistan.
Ngày 6-11-2001, cùng với vài chục nhà báo quốc tế đi trên 38 chiếc xế hộp, Nguyễn Sơn đặt chân đến Afghanistan hoàn toàn hợp pháp vì có đầy đủ hồ sơ nhập cảnh do chính quyền Đoàn kết phương Bắc cấp.
Xin trân trọng trích trình bày lại loạt ký sự từ chiến trường Afghanistan của nhà báo Nguyễn Sơn, cách thức đây tròn 15 năm.
Kỳ 1: Phóng viên chiến trường: Đã xem "ký sự Syria" thì nên đọc chuyện thật của một nhà báo VN
Kỳ 2: "Ký sự Syria" và Phóng viên chiến trận: Đừng quay những thước phim diễn kịch nơi chiến sự!
Kỳ 3: Lọt vào rừng rậm giấy tờ hành chính trên nước Nga
Máy bay của hãng hàng không Aeroflot hạ cánh xuống trường bay Seremetievo-2 tham gia lúc 23 giờ đêm (giờ Moskva), chậm chạp hơn lịch trình dự kiến đến 3 giờ đồng biển. ngừng thi côngĐây là trục trệu đầu tiên trên đường ra chiến tuyến của tôi, báo hiệu một cuộc hành trình không mấy dễ dãi.
"Nó biết tiếng Nga, cho qua lẹ lên"
Hành khách, tuyệt đại nhiều phần là người vn sang làm ăn mua sắm ở Nga, ùn lại trước các cửa biên phòng. Tốc độ rà soát thủ tục chậm rì rì một cách "man rợ": Cứ 15 phút mới qua được một người. Ban đầu biên phòng chỉ tạo dựng 3 cửa, sau đó phải mở thêm 4 cửa nữa mà tình hình cũng chẳng khả quan hơn.
Chuyến bay Thủ đô – Moskva lần trước, biên phòng Nga đã gạt lại đến 30 người, buộc tậu vé quay lại vietnam ngay ngay tức khắc vì các tổ chức kinh doanh cấp giấy mời cho họ vào Nga đã ngưng hoạt động trong khoảng lâu rồi.
Biên phòng Nga chỉ nhiệt tình đến một yếu tố duy nhất: Công ty cấp giấy mời cho những hành khách sắp tham gia Nga có còn sống sót hay không. Tới lượt tôi, cô sĩ quan biên phòng xướng to "Press. Korrespondent".
Cô lãnh đạo vội vàng giở cuốn sổ lớn lao ghi tên các công ty có tác dụng mời công sức nước ngoài vào Nga, nói: "Không có tổ chức kinh doanh nào thế cả". Cô biên phòng gắt: "Mày ngu thế. Chẳng hề công ti. Nó là phóng viên. Biết tiếng Nga". Cô chỉ huy phản lại: "Mày ngu thì có. Nó nhân thức tiếng Nga thì cho qua lẹ đi".
Thế là tôi qua khỏi biên phòng. Nhìn đồng biển đã hơn 3 giờ sáng. Chào Moskva.
Nước Nga quen mà lạ
Cảm giác đầu tiên khi quay về Moskva, sau gần nhị năm về vietnam, là đô thị đang ở trong hiện trạng cực kỳ găng tay. Tôi đã từng ở Moskva gần nhị chục năm, nhưng chưa bao giờ thấy thị trấn trong trạng thái căng thẳng như hiện nay. Trên mọi góc phường, mọi bến xe điện ngầm, mọi công sở, mọi tòa nhà cao tầng đều có công an và quân nhân đứng gác.
Nhà báo Nguyễn SơnAnh Grant Kosian, phóng viên nhật báo Kommersant, cho biết: Suốt từ ngày 11-9 đến nay, toàn thể lực lượng công an Moskva đã được huy động đề phòng khủng bố.
Còn sau khi Mỹ khởi đầu tấn công Afghanistan thì chính quyền Moskva phải vay thêm quân đội tham gia việc tuần tra cảnh giới những trọng tâm nội thành.
Công việc đầu tiên ở Moskva của tôi là đến sứ quán Afghanistan. Khu nhà được kiểm soát an ninh hơn mức cần thiết.
Ngoài cổng, ba cảnh sát Nga đứng gác, cộng thêm một cảnh sát trong trạm là bốn. Sau hàng loạt các cửa sắt và chấn song sắt là nhị viên chức bảo vệ người Afghanistan.
Họ yêu cầu tôi bỏ hầu hết chìa khóa, tiền nong, máy ảnh và cởi cả dây lưng đặt lên bàn, rồi rà đi rà lại xem có còn mảnh sắt nào trong người không. Sau khi tin cẩn rằng tôi không còn bất kỳ thứ gì có thể dùng khiến vũ khí, họ mới cho tôi tham gia trong.
Tiếp tôi là một nhà ngoại giao Afghanistan trạc ngoài 50 tuổi.
Tôi nói là muốn tham gia Afghanistan, muốn được tận mắt trông thấy chiến trường trong khoảng phương Bắc. Ông cho biết: Cấp thị thực vào Afghanistan không thuộc thẩm quyền của ông ta mà là của phòng lãnh sự. Còn phòng lãnh sự thì cương quyết: Họ chỉ cấp chứng nhận báo chí vào Afghanistan cho những người có thẻ nhà báo quốc tế (?) mà thôi.
Tôi quay lại tìm nhà ngoại giao. Ông tặc lưỡi lắc đầu gần 5 phút mới thốt nên lời rằng chẳng thể ngờ được một người "nhã nhặn và hiểu biết" như tôi lại có thể "để quên thẻ nhà báo ở nhà" trong một chuyến công cán quan trọng tương tự.
Dĩ nhiên, ông ta cũng mách cho tôi một lối thoát: Bay xuống Dushanbe, nhờ Bộ Ngoại giao Tajikistan "nói không dễ dàng" với phòng lãnh sự Afghanistan ở đó.
Khu rừng rậm giấy tờ hành chính
Tôi ngay lập tức bắt taxi đến sứ quán Tajikistan. Vị lãnh sự xấp xỉ 60 tuổi, rất lịch sự và nhã nhặn tiếp tôi. Ông nói rằng ông chỉ có thể cấp thị thực quá cảnh cho tôi nếu như tôi đã có thị thực nhập cảnh tham gia Afghanistan và đã đặt chỗ trước ở một nơi nghỉ ngơi nào đó trên bờ cõi Tajikistan. Thất vọng!
Tôi nói đại là vietnam và Tajikistan là nhị nước có quan hệ rất hữu hảo. Trên cơ hữu quan hệ hữu hảo đó, tôi thiết tha bắt buộc ông hỗ trợ. Ông nói rằng ông nhân thức rõ về tình hữu nghị giữa hai nước hơn bạn nào hết, nhưng luật pháp là quy định. Ông sắp về hưu, không muốn trước khi về bị "số đông trẻ" bóc mẽ bất cứ một sơ sót nào hết.
Tôi buông xuôi ra cổng. Tay bảo vệ đi theo, làm cho hiệu cho tôi dừng lại. Tôi thổ lộ khó khăn của mình. Anh ta bảo: "Cậu cứ ra thẳng phi trường. Ngoài đó lúc nào cũng bác ái viên lãnh sự trực. Có khi anh ta giúp cũng nên".
Tôi tức tốc lên đường ra phi trường Demodedovo. Đến nơi mới vỡ vạc ra rằng chẳng phải có nhân viên lãnh sự nào hết, mà vé bay đi Dushanbe cũng chẳng có luôn.
Nguyễn Sơn / theo Trí Thức Trẻ
Tham khảo thêm: Báo Mạng 24h
No comments:
Post a Comment