Ghi chép sớm nhất của Leonardo da Vinci về lực ma sát

Bản phác thảo năm 1493 của Leonardo da Vinci được trình bày tại Bảo tồn Victoria và Albert, London, Anh. Ảnh: Đại học Cambridge.

Leonardo da Vinci (1452-1519) là họa sĩ, kỹ sư, nhà toán học, triết học và tự nhiên học nhân tài người Italy. Theo Business Insider, phân tích của Ian Hutchings, giáo sư trường Đại học Cambridge, Anh, cho thấy trang vẽ quệch quạc của Da Vinci năm 1493 là phiên bản ghi chép trước tiên về lực ma sát.

Da Vinci là người đầu tiên bắt đầu các nghiên cứu có chuỗi hệ thống về lực ma sát, khiến nền tảng cho kỹ thuật tiến bộ về Ma sát học và những nghiên cứu sau này về bôi trơn tru, hao mòn. Dĩ nhiên, giới khoa học không biết ý tưởng về lực ma sát của Da Vinci xuất hiện khi nào và như thế nào.

Trang giấy viết bằng phấn đỏ của Da Vinci được xem xét trong khoảng thế kỷ 20, khi nó chứa hình ảnh phác thảo mờ nhạt một người thiếu phụ ở đầu trang tất nhiên dòng chữ "cosa bella mortal passa e non dura", tức là "vẻ đẹp sẽ chết đi và không kéo dài mãi". Các nhà sử học nghệ thuật bác bỏ quan niệm cho rằng, trang giấy chỉ là những ghi chú và biểu đồ không liên quan với nhau.

Hutchings phát hiện những hình vẽ phác thảo bên dưới dòng chữ đỏ dùng để mô tả khối nặng được kéo bằng một quả cân treo trên ròng rọc, giống như cách thức sinh viên khiến thí điểm bây giờ để chứng minh định luật ma sát.

"Bức phác họa và nội dung chữ viết cho thấy Leonardo da Vinci nắm bắt các nguyên tắc căn bản của lực ma sát tham gia năm 1493. Ông ấy nhân thức rằng lực ma sát sản xuất khi nhị bề mặt trượt lên nhau tỉ lệ thuận với lực ép giữa chúng, và lực ma sát này chủ quyền với khu vực xúc tiếp giữa nhì bề mặt.

Đây là định luật về lực ma sát chúng ta thường sử dụng. Bây chừ, giới kỹ thuật công nhận Guillaume Amontons, nhà khoa học Pháp, là người trước tiên mô tả các định luật về lực ma sát, 200 năm sau khi Da Vinci viết nó lên giấy, Hutchings nói.

Hutchings cho nhân thức, Da Vinci dùng nắm bắt nhân thức của chính mình về lực ma sát để phác thảo thiết kế cho các máy móc phức hợp trong hai thập kỷ sau đó. Da Vinci kiếm được thấy tính bổ ích và hiệu quả của lực ma sát, Áp dụng khái niệm này tham gia vận động của bánh xe, trục quay, ròng rọc.

Tìm hiểu: Những ý nghĩ đó vượt thời đại của Leonardo da Vinci 

Lê Hùng

Xem thêm: Báo Mới Hằng Ngày