Thursday, July 28, 2016

Giữa bão Biển Đông, Mỹ tiếp cận lặng lẽ với Trung Quốc

giua-bao-bien-dong-my-tiep-can-lang-le-voi-trung-quoc

Chủ toạ TQuốc Tập Cận Bình (phải) tiếp Cố vấn Bình an Non sông Mỹ Susan Rice tại Bắc Kinh. Ảnh: Reuters

Cố vấn Bình an Đất nước Mỹ Susan Rice bữa qua đến Bắc Kinh, là quan chức Mỹ cấp cao nhất thăm TQuốc kể trong khoảng khi Tòa Trọng tài hôm 12/7 ra phán quyết chưng bỏ quyền lịch sử của Trung Quốc với các nguồn tài nguyên trong yêu sách "con đường lưỡi bò" mà nước này đơn phương vạch ra, bao trùm số đông quy mô Biển Đông.

Trước thềm cuộc họp, Nhà Trắng ra tuyên bố rằng "Mỹ sẽ nhấn mạnh cam đoan mở mang thích hợp tác thiết thực và điều hành các khác lạ một cách thức xây đắp với Trung Quốc". Tuy nhiên, bà Rice bữa qua không công khai đề cập tới Đại dương Đông trong các cuộc họp với chỉ đạo cấp cao China, theo Washington Post.

Bà Rice đã gặp gỡ Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình và Ủy viên Quốc vụ viện TQuốc Dương Khiết Trì và các quan chức cấp cao khác. Bà ám chỉ tới "những trắc trở và thử thách", nhưng tránh đề cập trực tiếp đến găng âm ỉ kéo dài.

Phát biểu trước cuộc đàm luận với ông Tập, bà Rice nhắc tới quan hệ phụ thuộc lẫn nhau và gọi quan hệ Mỹ - Trung là "mối quan hệ đáng chú ý nhất trên trái đất bây chừ". Ông Tập nói với bà Rice rằng China chắc chắn mạnh bạo xây dựng quan hệ tốt đẹp dựa trên nguyên lý "không xung chợt, không đối đầu, tôn trọng lẫn nhau và thích hợp tác cùng có lợi".

Lời đề cập rõ ràng nhất đến tranh chấp Hồ Đông, nhưng vẫn chỉ gián tiếp, là trong cuộc họp trước đó giữa bà và tướng China Phạm Trường Long.

"Chúng ta cần chân thực với bản thân mình rằng sâu thẳm trong mối quan hệ này, chúng ta vẫn phải đối mặt với những trở ngại và thách thức", ông Phạm nói với bà Rice. "Nếu chúng ta không giải quyết chính xác các nhân tố này, nó phổ thông kĩ năng gây tác động và làm suy yếu đà định hình của quan hệ quân sự giữa chúng ta", ông nói thêm.

Các cuộc họp ở Bắc Kinh trùng thời điểm với chuyến đi Lào của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, nơi ông gặp gỡ các ngoại trưởng Đông Nam Á và China để thảo luận về các bước đi sau khi tòa ra phán quyết. Các ngoại trưởng của Hiệp hội các nước nhà Đông Nam Á (ASEAN) đã ra một tuyên bố phổ biến dù không nhắc tới phán quyết ngày 12/7 của tòa, nhưng lên án các hoạt động làm mới, làm cho leo thang căng thẳng ở Hồ Đông và kêu gọi các bên tôn trọng pháp luật quốc tế, trong đó có UNCLOS.

Đợi tình hình lắng xuống

Washington Post bình chọn rằng Mỹ phải sắm bí quyết cung cấp các đồng minh Đông Nam Á, khác biệt là Philippines, nhưng không hoàn toàn xa lánh Bắc Kinh.

"Mỹ đang cố gắng khiến dịu tình hình, cùng lúc cũng kêu gọi các nước ủng hộ phán quyết của Tòa Trọng tài", Jay L. Batongbacal, giám đốc đại học của Viện Hàng hải và Luật Đại dương Philippines, kiếm được xét.

"Họ nhân thức China giờ rất mẫn cảm, bởi vậy họ đang cố gắng xử lý tế nhì".

Ian Storey, một thành viên cao cấp tại Viện Ishak ISEAS-Yusof ở Singapore, nghĩ là Washington đang kì vọng cho tình hình lắng xuống.

"Họ muốn xem phương pháp Philippines bức xúc và động thái tiếp của Trung Quốc", ông nói.

Trung Quốc đã bức xúc trước phán quyết bằng ngôn từ gay gắt và các động thái cốt yếu mang tính tượng trưng, chẳng hạn như nhân tố phi cơ dân sự tới các trường bay họ mới xây dựng ở Hồ Đông.

Trung Quốc cũng nói với Philippines rằng Bắc Kinh sẵn sàng điều đình nếu Manila bỏ lỡ phán quyết. Ngoại trưởng Philippines đã khước từ yêu cầu này.

Tân Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte bữa qua tuyên bố sẽ dùng phán quyết như một phần trong "cố gắng để theo đuổi một giải pháp hòa bình và quản lý mâu thuẫn".

Cuối tuần qua, Thứ trưởng Ngoại giao China Lưu Chấn Dân gián tiếp cáo buộc Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ Đông Nam Á. ASEAN "nên cảnh giác trước sự can thiệp trong hợp tác khu vực bởi cường quốc ngoài khu vực", ông nói nhưng không nhắc đến một tổ quốc chi tiết.

Theo VOA, các quan chức cao cấp Mỹ đã phân bua chờ đợi Bắc Kinh và ASEAN sẽ "giải quyết được các tiến bộ lớn" và giải quyết được bộ nguyên tắc ứng xử (COC) ở Hồ Đông.

Tất nhiên, các nhà quan sát nghĩ là việc này khó khăn có thể xảy ra. "Ví như TQuốc không chứng tỏ họ thật sự có mĩ ý điều đình, thì dù ASEAN có cố gắng thế nào cũng không có hiệu quả", Greg Poling, giám đốc Sáng kiến Sáng tỏ Hàng hải của Trọng tâm Tìm hiểu Chiến lược và Thế giới (CSIS), kiếm được xét.

"Ý nghĩ đó rằng Bắc Kinh sẵn sàng chấp nhận bộ nguyên tắc mà sẽ kiềm dè bỉu các hành động của họ có vẻ xa vời", ông nói.

Ông Poling cho rằng Mỹ và TQuốc sẽ tiếp tục có các động thái đối chọi. Mỹ sẽ thể hiện sự quan trọng tầm cần thiết của pháp trị và thực hiện quyền hòa bình hàng hải bằng các chuyến tuần tra, trong khi TQuốc tuyên bố sẽ chống lại bất kỳ "sự xâm phạm" nào tham gia vùng hồ mà Bắc Kinh ngang nhiên tuyên bố là có chủ quyền.

Đọc thêm: Bắt buộc cùng khai thác Hồ Đông rộng rãi ngờ vực của Trung Quốc

'Ngoại giao tờ séc' của Trung Quốc ở Biển Đông

Phương Vũ


Đọc thêm: Báo Mạng 24h

No comments:

Post a Comment