Cũ rích thư của người Maya là sách viết tay lâu đời nhất Mỹ Latinh

Cuốn sách viết tay Grolier của người Maya có cội nguồn trong khoảng thế kỷ 13. Ảnh: Wikimedia Commons.

Theo Science Alert, đội ngũ tìm hiểu trường Đại học Brown, Mỹ chứng thực cuốn sách Grolier là của người Maya và là văn bạn dạng viết tay lâu đời nhất tại các nước khu vực châu Mỹ cho đến nay.

Những kẻ trộm tuyển mộ tìm thấy cuốn Grolier tham gia thập niên 1960 trong một hang động ở Chiapas, Mexico. 

"Cuốn sách sau đó rơi tham gia tay Josué Sáenz, nhà sưu tầm giàu sang người Mexico, rồi ông ta đem nó ra nước ngoài. Cuối cùng, cuốn sách được trả về cho chính quyền Mexico", Stephen Houston, nhà quả đât học tại trường Đại học Brown, cho biết.

Cuốn sách được đặt tên theo công ty phi lãi Grolier Club ở New York, nơi nó được trưng bày trong những năm 1970. Một mặt nạ gỗ bé bỏng và một con dao dùng để cúng tế cũng được mua thấy cùng với cuốn Grolier. Dù hai đồ vật này sớm được công nhận là đồ thật, cuốn Grolier luôn là đề tài tranh biện trong giới học thuật.

Các nhà khảo cũ rích và sử gia đặt nghi ngờ phải chăng cuốn sách là đồ giả được chế tạo tinh vi, phỏng theo cách thức viết, phương pháp minh họa và nguyên liệu của người Maya cổ đại.

"Vì vậy, chúng tôi quyết định nghiên cứu cuốn sách chu đáo, xem xét từng điểm đáng nghi", Houston cho nhân thức.

Houston và các cộng sự xem lại cục bộ các nghiên cứu về cuốn sách, phân tách cỗi nguồn của bản viết tay, rà soát cách dùng hình vẽ minh họa và so sánh chúng với lối vẽ của các họa sỹ người Maya.  

Họ cũng dùng phương pháp định tuổi bằng carbon để xác định tuổi của giấy. Kết quả cho thấy cuốn sách Grolier có duyên do từ thế kỷ 13, xây dựng thương hiệu sớm hơn ba cuốn sách chép tay của người Maya đã được xác minh lúc trước là Dresden, Madrid và Paris.

Sau khi phân tích, lực lượng nghiên cứu kết luận không có tài năng làm cho giả Grolier tham gia những năm 1960 bởi phải tới cuối thế kỷ 20, các nhà kỹ thuật và sử gia mới có những nắm bắt biết nhất định về nền văn hóa của người Maya. 

"Nhiều bằng chứng đáng tin cẩn đưa đến kết luận độc nhất vô nhị: Grolier là một trong 4 cuốn sách viết tay của người Maya còn sót lại từ công đoạn tiền Columbia (trước năm 1492)", lực lượng nghiên cứu tổng kết trong cuốn sách Khảo cổ hủ học Maya 3: Sách viết tay Grolier, xuất bạn dạng cuối năm 2015. 

Tìm hiểu: Cậu bé xíu 15 tuổi tìm thấy đô thị cổ truyền Maya trong rừng già

Hiền hậu Anh

Tham khảo thêm: Báo Mạng 24h