Tàn dư chiến tranh nguy nan ở Lào

Đêm 5/9, khi Barack Obama đến Lào, ông biến thành tổng thống Mỹ trước tiên thăm nước nhà này, đánh dấu cột mốc lịch sử trong quan hệ Mỹ - Lào.

Lào là một trong những nước hứng chịu bom đạn từ Mỹ rộng rãi nhất trong chiến tranh. Quân đội Mỹ thả gần 2 triệu tấn bom xuống non sông này. Vì vậy, một trong những ưu tiên khi đến Lào của Tổng thống Obama là những chương trình tích cực khắc phục những tàn tích chiến tranh, bao gồm đẩy mạnh viện trợ và hợp tác để rà phá bom mìn.

Số liệu từ chính phủ Lào cho thấy, trong khoảng năm 1964 tới 1973, các máy bay Mỹ thả hơn 270 triệu quả bom chùm xuống lãnh thổ Lào. Một phần ba trong số chúng không nổ.

Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) chủ trương ném bom xuống cương vực Lào hòng chặn lại hoạt động tăng viện của miền bắc cho trận mạc miền nam trên đường mòn Hồ Chí Minh trong giai đoạn Chiến tranh Việt Nam. Ngoài ra, Lào cũng là nơi các phi cơ Mỹ trút bom mỗi khi chúng không thể tiến công các mục tiêu ở vn.

5 năm trước, khi Kek - một tuổi teen 28 tuổi - đào kim loại để bán, anh động phải một quả bom chưa nổ. Tiếng nổ vang lên làm Kek mất 2 tay. Nhưng Kek vẫn may mắn. Theo thống kê của chính phủ, từ khi chiến tranh xong xuôi năm 1975, hơn 20.000 người Lào mất mạng vì bom, mìn thời chiến. Đa dạng nạn nhân là trẻ thơ.

Bom, mìn từ thời chiến khiến phổ thông vùng đất trở thành nguy khốn đối với dân cày Lào. Ngành nghề ngao du của Lào cũng có thể đạt thu nhập lớn hơn giả dụ du khách không sợ giẫm trùng mìn khi khám phá những quả đồi thơ mộng ở đây.

2 quả bom lớn án ngữ cổng của một ngôi nhà. Chính phủ Mỹ muốn giúp Lào thống kê số lượng bom chưa nổ trên toàn quốc, song phổ quát chuyên gia thấp thỏm đây là mục tiêu bất khả thi, bởi số lượng bom quá lớn.

Một người dùng máy dò kim khí để tìm bom, mìn tại huyện Phaxay, tỉnh giấc Xieng Khouang. Trong giai đoạn chiến tranh, Xieng Khouang là tỉnh hứng phổ biến bom nhất trên bờ cõi Lào.

Soud, một người nam nhi 40 tuổi, mất đôi mắt và một tay vì đào trúng bom khi khiến cho việc trên thửa ruộng của mái ấm 30 năm trước. "Một tiếng nổ vang lên và tôi thấy đại trượng phu nằm trên đất. Người địa phương trong làng khiêng cháu tới bệnh viện gần nhất. Các bác sĩ phải cắt tay của Soud. Tôi khóc cạn nước mắt vì thương con", mẹ của Soud, một thiếu nữ 75 tuổi, kể.

Legacies of War, một tổ chức phi chính phủ tập trung tham gia việc xử lý bom, mìn từ thời chiến tại Lào, tính toán rằng chính phủ cần 25 triệu đô la để chặn đứng thương vong vì bom, mìn trong 10 năm tới.

Người đại trượng phu trong ảnh nung chảy bom để đóng hộp thìa. Số vụ thương vong vì bom giảm dần theo từng năm. Nếu như vào năm 2008, bom gây nên hơn 300 vụ tai nạn thì con số đó chỉ còn 42 vào năm 2015.

Quả bom cỡ lớn là nguyên liệu tuyệt vời để dựng những ngôi nhà. Dù số vụ tai nạn vì bom giảm, vấn đề đáng khiếp sợ là tỷ trọng con nhỏ trong số nạn nhân lại tăng.

Chủ một nhà hàng sử dụng những quả bom chưa nổ để trang trí ở lối vào của nhà hàng.

Quân Vũ / Zing

Có thể bạn quan tâm: Báo Mới Hằng Ngày